Marşa Basınca Tık Sesi Geliyor Ama Araba Çalışmıyor Sebebi Nedir?

Arabanızı çalıştırmak istediğinizde marşa basınca tık sesi geliyor fakat motor çalışmıyorsa nedeni ne olabilir? Arabanın motorunun marş almamasının nedeni nelerdir gibi sorulara cevap arayacağız.

Otomobillerde maksimum karşılaşılan arızalardan olan marş basmama problemi en can sıkıcı olanlarından bir tanesidir. Normalde marşı çevirdiğinizde motorun çalışması gerekir. Ancak yalnızca tık sesi duyup marş basmıyorsa bu sistemde arıza bulunduğunu gösterir. Marş sisteminde problem olduğu vakit sürücüler genel anlamda araçlarını vurdurarak çalıştırmayı denerler. Ancak devamlı yokuş bulanamayacağı için ve aracı vurdurmak zararlı olmasından arızanın kaynağının belirleme edilmesi gerekmektedir. Kontağı çevirdiğinizde marşa basınca tık sesi geliyor fakat motor çalışmıyorsa bunun birçok nedeni olabilir. Ancak ilkin özetlemek gerekirse marş sistemi çalışır ona bakalım. Zaten başta otomobil forum sitelerinde olmak suretiyle vasıta sahiplerinin maksimum inceleme yapmış olduğu arıza çeşitleri arasındadır.

İlginizi Çekebilir: Bitik Motor Nasıl Anlaşılır?

Araba Marş Sistemi Nasıl Çalışır?

Kontağı çevirdiğinizde, aküden gelen elektrik akımı marş motoruna iletilir. Bu akımı ileten marş rölesi (veya öbür adıyla marş otomatiği), aküyü marş motoruna bağlar ve yüksek akım geçişine izin verir. Marş motoru çalışmaya başladığında, bendix dişlisi devreye girer ve volan dişlisiyle kavuşur. Bu kavrama, motorun krank milini döndürerek içten yanmalı motorun ilk ateşlemesi için lüzumlu hareketi sağlar. Ateşleme sistemi de bu sırada ateşleme bujilerini çalıştırarak yakıt/hava karışımını tutuşturur ve motor kendiliğinden çalışmaya başlar. Motor çalışmaya başladığında, bendix dişlisi volandan ayrılır, böylelikle marş motoru zarar görmez. Yani, marş sistemi akü, marş rölesi, marş motoru ve bendix gibi parçaların ahenkli çalışmasıyla motoru hayata geçirir.

Marşa Basınca Tık Sesi Gelmesi Ama Motorun Çalışmaması Sebepleri

Normal çabalama sırasında, kontak çevrildiğinde selenoid bir denetim sinyali alır. İçindeki elektromıknatıs bir pistonu çeker; bu mekanik hareket genel anlamda duyulan net “tık” sesini oluşturur. Piston hem bendix dişlisini iter hem de yüksek akım kontaklarını kapatarak gücü marş motoruna iletir. Dolayısıyla, marşa basınca “tık” sesi duyulduğunda motorun dönmemesi, genel anlamda marş otomatiğinin ilk elektromanyetik aktivasyonunun gerçekleştiğini, fakat yüksek akım iletiminde ya da motorun dönme aşamasında bir problem bulunduğunu gösterir.

1- Akü ve Elektriksel Bağlantı Sorunları

Yetersiz Akü Gücü: Akünün şarj seviyesi düşükse ya da kullanım ömrünü tamamlamışsa, marş motorunun gerektirdiği yüksek marş akımını (CCA) sağlayamaz. Bu durumda, selenoid devreye girdiğinde akü voltajı bir anda düşer ve selenoidin yeniden bir daha çekip bırakmasına niçin olur. Bu durum, karakteristik süratli ve tekrarlayan tıkırtı sesiyle kendini belli eder. Akünün yalnızca statik voltajı değil, marş anındaki yük altındaki voltajı da (genellikle 9.6V dibine düşmemeli) denetim edilmelidir.

Yüksek Dirençli Bağlantılar: Akü kutup başlarındaki korozyon, gevşek kelepçeler, ana pozitif (+) ya da olumsuz (-) şase kablolarındaki (özellikle motor bloğu ile şasi arasındaki) irtibat zayıflıkları ya da kablo hasarları, devrede istenmeyen bir direnç oluşturur. Marş motoru oldukça yüksek akım çekmiş olduğu için, ufak bir direnç bile Ohm Kanunu gereği mühim bir voltaj düşüşüne yol açar. Bu durum, marş motoruna kafi gücün ulaşmasını engelleyerek zayıf bir akü ile benzer emarelere (genellikle süratli tıkırtı) niçin olur. Bağlantı noktalarının resim kontrolü, temizlenmesi ve sıkılması ilk adımdır.

3. Marş Motoru ve Marş Selenoidi Arızaları

Marş Otomatiği (Selenoid) Arızaları: En sık rastlanan durum, selenoidin içerisindeki yüksek akım kontaklarının (bakır disk ve terminaller) yanması, kirlenmesi ya da aşınmasıdır. Bu durumda selenoid elektromanyetik olarak aktive olur (net tek tık sesi duyulur) fakat akımı marş motoruna faal bir halde iletemez. Böylece aracı kullanan marşa basınca tık sesi duyabilir. Ayrıca, selenoidin mekanik olarak takılması ya da denetim bobininin arızalanması da mümkündür.

Marş Motoru Arızaları: Motor içerisindeki kömürlerin (fırçaların) aşınarak bitmesi oldukça yaygın bir nedendir. Kömürler, motorun dönen bölümüne akımı iletir; bittiklerinde akım iletilemez ve motor dönmez (genellikle tek tık sesi duyulur). Sargılarda kısa devre/açık dönem ya da rulman/burçlarda mekanik sıkışma gibi iç arızalar da motorun çalışmasını engelleyebilir.

4. Diğer Potansiyel Nedenler

Kontrol Devresi Sorunları: Kontak anahtarı, marş rölesi ya da emniyet anahtarlarındaki (otomatik vites için nötr emniyet anahtarı, manuel vites için debriyaj müşiri) arızalar, genel anlamda denetim sinyalinin selenoide ulaşmasını tamamiyle engeller. Bu durumda sıklıkla hiç bir tık sesi duyulmaz ya da yalnızca var ise marş rölesinden hafifçe bir tık sesi gelebilir.

Alternatör Arızası (Dolaylı Etki): Arızalı bir alternatör aküyü yeteri kadar şarj edemez. Zamanla zayıflayan akü, marş anında süratli tıkırtı emaresine yol açar. bu durumda marşa basınca tık sesi gelebilir. Sorunun akü mü yoksa şarj sistemi mi bulunduğunu idrak etmek için takviye sonrası motorun çabalama durumu ve motor çalışırken ölçülen şarj voltajı önemlidir.
Motorun Mekanik Olarak Kilitlenmesi: En ciddi fakat seyrek görülen nedendir. Yağlama sorunları, aşırı ısınma (hararet), hidrolik (silindirlere sıvı girmesi) ya da büyük iç mekanik hasarlar sebebiyle motorun dönmesi fizyolojik olarak engellenir. Marşa basınca tık sesi yerine, pinyon dişlinin dönemeyen volana çarpmasıyla normalden daha tok, metalik bir “küt” sesi duyulabilir. Krank milini manuel olarak döndürmeye çalışarak net teşhis konulur.

Sizin de aracınızda marşa basınca tık sesi duyuluyorsa yukarıda sıraladığımız arızalar meydana gelmiş olabilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında oto elektrikçilerden yardım alarak problemi belirleme ettirebilir ve arızanın giderilmesini sağlayabilirsiniz.

Kaynak Otohaber.org