Yeni lastikler kaç yaşında olmalıdır?

Yeni bir lastik satın alan hepimiz genelde daha eski bir üretim tarihine haiz bir kopya alır. Ama bu ne kadar geriye gidebilir? Ve bunu kabul etmek zorunda mısın? Çünkü lastikler de eskir ve performans kaybeder.

• Lastik yaşı hakkında yasal düzenleme yoktur.

• Ancak: Yeni lastikler iki yıldan eski olmamalıdır.

• Testler gösteriyor: Yaşlanma yöntem özellikleri değiştiriyor 

Yeni bir ürün satın alan herkes, onun “hemen” üretildiğini varsayar. Ancak lastiklerde vaziyet her vakit bu şekilde değildir: Çok sayıda lastik boyutu ve özelliği, üreticileri ve perakendecileri üretimi ve depolamayı rasyonelleştirmeye zorlar. Ve bu, iyi kullanılmış lastiklerin bile aşırıya kaçtığı anlamına gelir. Bunu kabul etmek zorunda mısın? Üretim zamanı ne kadar eski olabilir? Ve lastikler zamanla bozulur mu?

Lastiklerin yaşını iyi mi öğrenebilirim?

Lastiklerin yaşı için yasal bir dayanak yoktur   –  ne yeni alımlar için ne de dayanıklılık açısından. Almanya ve Avrupa’daki mevzuat ancak en azca diş derinliğini (1,6 mm) düzenlemektedir. 

Sürücü, lastiğin yan duvarına bakarak bir lastiğin ne vakit yapıldığını anlayabilir: yaş genelde lastiğin ancak bir yan duvarına  dört basamaklı bir rakam dizisi olarak, genelde DOT numarasıyla  damgalanır. Tam DOT numarası, her biri dört karakterden oluşan üç bloktan oluşur. Üçüncü rakam bloğu, üretim zamanı ile ilgilidir. Genellikle bir halde oval bir halde yola çıkar. İlk iki hane üretim haftasını, son iki hane ise üretim yılını gösterir. Resmimizde, 2205 rakam dizisi şu anlama gelir: 2005’te 22. üretim haftası.

Lastik 14 sene ilkin yapılmıştı ve bu nedenden dolayı kullanılmasa bile oldukça eski olduğu açıktı. Çünkü reel şu ki:  yeni lastik en makul şekilde kavrar.  Farklı yaşlardaki kullanılmamış yeni lastiklerle meydana getirilen araştırmalar, yöntem özelliklerin seneler içerisinde negatif yönde değişebileceğini göstermiştir.

Çünkü lastikler , örnek olarak UV ışığı, rutubet ve aşırı yüksek ya da düşük sıcaklıklar gibi hava tesirleri nedeniyle fiziksel ve kimyasal süreçlerin  bir kararı olarak yaşlanır. Örneğin ozon içeren atmosferler bilhassa zararlıdır. Lastiğin hem esnekliği hem de yol tutuşu değişmiş olur ve bu vaziyet asla kullanılmayan ya da oldukça azca kullanılan lastikler için de geçerlidir.

Bu nedenle, yeni lastikler satın alırken olası olmasıyla birlikte genç olmalarını sağlamak önemlidir. Elbette son birkaç ayda bir lastik üretilmemiş olabilir. Ancak  , asla bir yeni lastik iki yaşından büyük olmamalıdır  – sipariş verirken bunu belirtebilirsiniz.

BRV: “Üç senelik lastikler yepyeni”

Lastik ticareti , lastiklerin şoför için  kullanılabilirliğini  sağlamanın tek yolu olduğu için , lastiklerin genellikle  daha uzun süre saklandığı gerçeğini haklı çıkarır. Çünkü lastik boyutlarının çeşitliliği, değişik çeşitleri ve yöntem özellikleri sebebiyle pazar oldukça karmaşıktır. Lastik üreticileri de ancak yüksek adetli üretimin ekonomik üretim sağladığını  ve bunun da fiyatı olumlu  etkilediğini savunuyorlar. Ancak, lastiklerin yaşına dair genel hatlarıyla uygulanabilir bir mevzuat bulunmamaktadır. Bunlar güvenlikle alakalı vasıta parçaları bulunmasına rağmen, tüketici, besin ya da deva için lastiklerde bulunanlar gibi bir son kullanma zamanı arayacak.

Bundesverband Reifenhandel   und  Vulkaniseur – Handwerk  e  5 yıldan daha eski olmayan kullanılmamış lastikler mevzubahis olduğunda, satın alma ve takma yöntem olarak güvenlidir. Ancak, bu durumda ancak sınırı olan bir kullanım ömrüne haiz olurlar.” Dernek, lastiklerin on sene sonrasında yenileriyle değiştirilmesini öneri ediyor.

Bir lastik alıcısı olarak sorununuz: Lastiğin gerçekten  “düzgün ve profesyonelce”  depolanıp depolanmadığını biliyor musunuz ?

İpucumuz:  Sipariş verirken, 2 senelik spesifikasyona dikkat edin ve kayıtlı en oldukça lastik yaşlarının iki sene olmasını sağlayın.

Lastikler otomobilden ne vakit çıkmalı?

Bir  çalışmanın parçası olarak  , yeni üretilmiş beş yaz ve beş kış lastiği, depoda eskimesine izin verilen, kullanılmamış üç senelik lastiklerle karşılaştırıldı. Test mühendisleri kaygan zeminde frenleme davranışını, yuvarlanma direncini ve (kış lastikleri) kar üstündeki davranışı denetim ettiler. Bu,  teknik özelliklerin  yıllar içinde  olumsuz değişebileceğini gösterdi  – bu kuşkusuz günlük kullanımda kullanılan lastikler ve bilhassa kış lastiklerinin yol tutuşu için de geçerlidir.

Arka plan:   Lastiğin  kauçuk bileşimi zamanla sertleşir  ve bu da kaygan zeminde yol tutuşu ve fren mesafesini kötüleştirir. Düşük sıcaklıklarda bile “yumuşak” kalmaları gerektiğinden, bu vaziyet bilhassa kış lastiklerinde bariz hale geldi. Altı yaşından itibaren kış özelliklerinin bir kısmını kaybederler, bu nedenle  sekiz yaşından büyük  kış   lastiklerinin  kullanılmasını tavsiye etmiyoruz. Yaz lastikleri  sekiz ila on yıldan eski  olmamalıdır.

On sene yeter

Otomobil lastikleri genelde sadece  on yaşına kadar  kullanılmalıdır. Özellikle derli toplu olarak kış lastiğine dönüştürülen araçlarda, senelik kilometresi düşük olan ikinci araçlarda ve ilaveten koleksiyon araçlarında ya da sezonluk plakalı araçlarda, lastiklerin genellikle erozyon sebebiyle değil, ancak eskime sebebiyle değiştirilmesi gerekir.

Patlak bir lastiğin değiştirilmesi gerektiğinde problemler ortaya çıkabilir. Örneğin, yedi senelik kusurlu bir lastik için  “uygun” bir yedek,  yani yapı olarak aynı olan bir lastik bulmak zordur. O vakit aynı anda iki yeni lastik almanız gerekir. Güvenlik nedeniyle, aynı lastiklerin en azca bir aksta kullanılmasını şiddetle öneri eder!

Bu arada,  lastik yaşı konusunda özel bir  yasal gereklilik vardır: 100 km/s hıza kadar onaylanmış  römork ve karavan lastikleri 6 yaşından itibaren değiştirilmelidir.

Lastik üreticilerinin görüşleri

Lastik üreticisi Continental’in  teknik müşteri hizmetleri mühendisi  René Siebeneicher  ile röportaj. Lastik eskitme işleminin kimyasal sürecini, müşterinin niçin ürünleri fabrikadan her vakit taze olarak alamadığını ve depolama türünün eskitme sürecini iyi mi etkilediğini açıklıyor. Vardığı sonuç: “Daha uzun depolama süreleri, lastiklerin kullanılabilirliğini güvence eder”.

Soru: Lastik eskimesinin kimyasal süreçleri iyi mi açıklanabilir?

Cevap: Lastik eskimesi , lastik malzemelerinin özelliklerinde zamanla geri dönüşü olmayan değişikliklere niçin olan bütün süreçleri içerir. Yaşlanma, kimyasal ve fiziksel süreçlerden kaynaklanır.

Lastiklerin kimyasal yaşlanması , oksijen/ozon, UV radyasyonu (güneş ışığı), sıcaklık, rutubet ve dönemin etkisiyle muhtelif lastik bileşenlerinin oksidasyonu yoluyla meydana gelir.

Süreç : Lastiğin polimer zincirleri, oksijen (O2) ya da ozon (O3) tarafınca tetiklenen oksidasyonla parçalanır ve yeni çapraz bağların (“post-crosslinking”) oluşumuyla sonuçlanır. Zamanla bu, bileşen yapışmasını ve esnekliğini ve bundan dolayı lastik kullanım özelliklerini de azaltır.

Daha yüksek sıcaklıklar ve nem süreci destekler. Dışarıdan, bu, sözde ozon çatlakları vasıtasıyla lastik üstünde görülebilir.

Üretici yöntem olarak yaşlanma sürecini etkileyebilir mi?

Kimyasal eskime süreçlerine karşı koymak için, lastik bileşimlerine statik ve hareketli yaşlanma karşıtı maddeler eklenir. Statik yaşlanma karşıtı maddeler yüzeyde koruyucu bir mum filmi oluşturur ve böylelikle öteki şeylerin yanı sıra yüzeyde ozon çatlaklarının oluşumunu engeller. Dinamik yaşlanma karşıtı maddeler, oksijen ya da ozon ile polimerlerden daha hızlı reaksiyona girer ve böylelikle onları korur.

Ve bu yardım eder mu?

Anti-aging ajanlar , doğru kullanıldığında ve saklandığında aşınma sınırına eskime sınırından oldukça daha ilkin ulaşılmasını sağlar. Bu nedenle, eskime süreçlerinin sürüş performansı üstünde gözle görülür etkilerinin olması beklenmemektedir.

Lastik yaşı mevzubahis olduğunda, yaz, kış ve dört mevsim lastikleri arasında ayrım var mı?

Yalnızca UV radyasyonu (güneş ışığı), ısı ya da rutubet gibi belirtilen tesir faktörleri mevsimsel dalgalanmalara doğal olarak olduğu sürece. Bu , yaşlanma sürecinde nispeten ufak sapmalara niçin olur , fakat bunlar, belirtilen yaşlanma önleyici maddeler tarafınca her tür lastikte telafi edilir.

Continental lastiklerin kaç yaşlarında değiştirilmesini önerir? Tasarımda ya da hız endeksinde farklılıklar var mı?

Belirli bir yaşın üstündeki lastiklerin değiştirilmesini gerektiren rastgele bir hususiyet yoktur. Continental , tipi ve hız sembolü ne olursa olsun, on yıldan daha uzun süre önce üretilmiş bütün lastiklerin (yedek lastik dahil) yeni lastiklerle değiştirilmesini öneri eder.

Bu tavsiye, lastikler on yaşından büyükse ve hâlâ yola elverişli görünüyorsa da geçerlidir. Çünkü sürücüler, lastik yırtıkları, diş aşınması ya da yaşa bağlı öteki fenomenler için ancak resim bir incelemeye güvenemezler.

Ayrıca Continental, diş derinliğinin yaz lastikleri için 3 mm’den, kış lastikleri için 4 mm’den azca olmamasını öneri eder, aksi takdirde yol tutuşu ve çekiş mühim seviyede bozulur. BRV de öyle diyor.

BRV’den bahsetmişken Continental, BRV’nin 3 yaşındaki lastiklerin “fabrikadan yeni” ve 5 yaşındaki lastiklerin “yeni gibi” olduğu görüşüne katılıyor mu?

Evet.

Neden her vakit en yeni lastikleri almıyorsun? 

Kullanılabilirliği sağlamak için daha uzun lastik gizleme süreleriyle sonuçlanabilecek birkaç etken vardır.

Genel olarak, oldukça muhtelif profiller ve boyutlar, değişik yük indeksi ve hız sembolü varyantları ve değişik OE spesifikasyonları nedeniyle makalenin karmaşıklığı esasen oldukça yüksektir.

Ayrıca, talepte veya pazarın öneminde her vakit öngörülemeyen mevsimsel dalgalanmalar vardır. Ve sonrasında fabrikaların kullanması da olası olduğunca ekonomik bir halde organize edilmelidir – bu da müşteri için satın alma fiyatı üstünde müspet bir etkiye sahiptir.

Bununla birlikte, uygulamada yeni lastikler için yaygın olan gizleme süresi sebebiyle rastgele bir yasal dezavantaj yoktur: Tüketiciye karşı garanti yükümlülüğü , lastiğin üretimi esnasında değil , lastiğin satın alındığı tarihte başlar.

Lastiklerin yaşı hakkında yasal düzenlemeler olmalı mı?

Servis ömrü ve kilometre depolama, çalıştırma ve servis streslerinin toplamına bağlı olmasından bu öneri edilmez. Bir lastik, ömrü boyunca farklı yüklere maruz kalır. Yükleme, hız, şişirme basıncı, uzunlamasına ve yanal kuvvetler, yaralanmalar ve oldukça daha fazlasını düşünüyorum.

Bu koşullar oldukça değişkenlik gösterebileceğinden, yalnızca kronolojik lastik yaşı temelinde hizmet ömrünü ya da yasal kullanım sınırını tahmin etmek mümkün değildir .

Depolama yaşlanma sürecini etkisinde bırakır mi? Ve en makul gizleme koşulları ne olurdu?

Uygun depolama , eskime sürecini büyük oranda yavaşlatır, böylece lastik eskimesi pratikte ancak sürüşle başlar .

İdeal depolama koşulları: Mümkün olduğunca azca hava değişimi ile düşük ortam sıcaklığı ve nem , depolama alanında elektrikli makineler gibi ozon üreten ekipmanların bulunmaması, direkt olarak güneş ışığının mümkün olduğunca olmaması ve solventler , yakıtlar ve yağlayıcılar, kimyasallar, asitler ya da dezenfektanlar. Depolama , zeminden en azca 10 santimetre mesafe ile bu gaye için sağlanan raflar üzerinde uzun süreli dik depolama durumunda, basınç, stres ya da öteki deformasyonlar olmaksızın stressiz bir durumda olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular?